PROtential Consulting
PROtential Consulting
Samen werken we aan uitdagende projecten!

Waarom doen we altijd wat de baas vraagt?

Datum: 05 May 2012

Niels van Doesum, sociaal psycholoog aan de Vrije Universiteit Amsterdam vertrok geen spier bij het onethische verzoek dat hij begin dit jaar deed aan 150 studenten. Hij vroeg ze, één voor één, om vrienden en kennissen te rekruteren voor een traumatisch experiment. De deelnemers zouden worden opgesloten in een donkere, geluidsdichte kamer om te testen hoe menselijke hersenen reageren als meerdere zintuigen worden geblokkeerd.

De wetenschapper benadrukte hoe onprettig de ervaring zou zijn. Bij een vergelijkbaar experiment van een collega in Rome waren bijna alle deelnemers gaan hallucineren en in paniek geraakt. Proefpersonen die riepen dat ze wilden stoppen, werden niet naar buiten gelaten, omdat de resultaten ‘te belangrijk waren'.

Maar die details moesten de studenten verzwijgen, Van Doesum droeg hen op een aanbeveling tot deelname voor hun vrienden te schrijven, waarin ze uitsluitend positief waren over het onderzoek. De verklaring zou worden verstuurd naar die vrienden, van wie de studenten de mailadressen al eerder hadden verstrekt.

Van Doesum deed het verzoek op zelfverzekerde toon. ‘Ik bracht het, alsof het een doodnormale zaak was.' Hij droeg formele kleding, ‘een donker pak zonder stropdas', en profiteerde, vermoedt hij, ook van zijn lengte, 1 meter 90.